Strefy zagrożone wybuchem ATEX w zakładach zbożowych — klasyfikacja i zabezpieczenia

Strefy zagrożone wybuchem ATEX w zakładach zbożowych

Pył organiczny — zbożowy, mączny, paszowy — w odpowiednim stężeniu tworzy z powietrzem mieszaninę wybuchową. Wybuchy pyłów zbożowych należą do najgroźniejszych zdarzeń w przemyśle spożywczym. Dyrektywa ATEX 2014/34/UE oraz rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań BHP nakładają obowiązek oceny ryzyka wybuchu i stosowania odpowiednich zabezpieczeń.

Czym jest dyrektywa ATEX?

ATEX to akronim od fr. „Atmosphères Explosibles". W praktyce obowiązują dwie dyrektywy:

• •ATEX 2014/34/UE (ATEX 114) — dotycząca urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w strefach zagrożonych wybuchem
• •ATEX 1999/92/WE (ATEX 137) — dotycząca minimalnych wymagań bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników w przestrzeniach zagrożonych wybuchem

Klasyfikacja stref zagrożenia wybuchem pyłów

Strefy zagrożenia wybuchem pyłów palnych dzielą się na:

Strefa 20

Przestrzeń, w której atmosfera wybuchowa w postaci obłoku pyłu występuje stale, długotrwale lub często. Przykłady: wnętrza silosów, filtrów workowych, przenośników zamkniętych, mieszalników.

Strefa 21

Przestrzeń, w której atmosfera wybuchowa w postaci obłoku pyłu może wystąpić podczas normalnej pracy, od czasu do czasu. Przykłady: otoczenie punktów załadunku/rozładunku, obszary wokół filtrów, strefy przy przesypach.

Strefa 22

Przestrzeń, w której atmosfera wybuchowa w postaci obłoku pyłu nie występuje podczas normalnej pracy, ale może pojawić się krótkotrwale. Przykłady: hale produkcyjne, pomieszczenia z urządzeniami hermetycznymi, gdzie pył może się uwolnić w wyniku awarii.

Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem (DZPW)

Każdy zakład, w którym istnieje ryzyko wybuchu, musi posiadać Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem (DZPW). Dokument ten zawiera:

• •Identyfikację i ocenę zagrożeń wybuchem
• •Klasyfikację stref zagrożenia
• •Wykaz środków ochronnych (technicznych i organizacyjnych)
• •Harmonogram przeglądów i konserwacji zabezpieczeń
• •Plan działań w sytuacji awaryjnej

Zabezpieczenia przeciwwybuchowe

Środki prewencyjne (zapobieganie wybuchowi)

• •Odpylanie i utrzymanie czystości — minimalizacja stężenia pyłu
• •Eliminacja źródeł zapłonu — uziemienie, kontrola temperatury, detekcja iskier
• •Inertyzacja — wprowadzanie gazu obojętnego (azotu) do przestrzeni zagrożonych

Środki ochronne (ograniczanie skutków wybuchu)

• •Klapy odciążające — kontrolowane odprowadzenie ciśnienia wybuchu na zewnątrz
• •Tłumiki wybuchów — systemy HRD (High Rate Discharge) gaszczące wybuch w milisekundach
• •Odsprzęglacze — zasuwy odcinające rozprzestrzenianie się wybuchu w rurociągach
• •Zawory zwrotne i zasuwy szybkozamykające — izolacja sekcji instalacji

Typowe zagrożenia w zakładach zbożowych

• •Elewatory — nogi elewatorowe, przesypy, silosy (strefy 20/21)
• •Młyny — walce przemiałowe, odsiewacze, transport pneumatyczny (strefy 20/21/22)
• •Wytwórnie pasz — mieszalniki, prasy granulujące, systemy dozowania (strefy 21/22)
• •Tłocznie oleju — ekstrakcja rozpuszczalnikowa (dodatkowe zagrożenie parami LPG/heksanu)

Audyty ATEX — EGRI-BUD

EGRI-BUD przeprowadza kompleksowe audyty ATEX istniejących zakładów oraz projektuje nowe obiekty z uwzględnieniem wszystkich wymagań dyrektywy. Nasze usługi obejmują:

• •Ocenę zagrożenia wybuchem i opracowanie DZPW
• •Klasyfikację stref zagrożenia z dokumentacją rysunkową
• •Dobór urządzeń w odpowiedniej kategorii ATEX
• •Projekt i montaż zabezpieczeń przeciwwybuchowych
• •Szkolenia personelu z zakresu bezpieczeństwa ATEX

Bezpieczeństwo przeciwwybuchowe to nie opcja — to obowiązek prawny i fundament ochrony życia pracowników. Skontaktuj się z EGRI-BUD po profesjonalny audyt ATEX.